كه : آنچه مىبينم از صنيع و اهتمام شما در اين نماز مىترسم كه بر شما واجب شود و اگر واجب شود بجا نياوريد پس اين نماز را در خانه‌هاى خودتان بگذاريد زيرا كه افضل صلاة مرد در خانهء اوست مگر نماز واجب . و از ابو هريره كه گفته است : كان رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله يرغب فى قيام رمضان من غير ان يأمرهم بعزيمة فيقول : من قام رمضان ايمانا و احتسابا غفر له ما تقدّم من ذنبه . فتوفى رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و الامر على ذلك ثم كان الامر على ذلك فى خلافة ابى بكر و صدرا من خلافة عمر « 1 » . يعنى : بود رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله كه ترغيب مىكرد در قيام رمضان بىآنكه امر وجوبى كند پس مىگفت كسى كه قيام كند رمضان را يعنى اقامهء نافلهء ماه رمضان كند مراد اين است كه اقامت وظائف عبادت متعلقه به ماه رمضان كند كه مشتمل است به صلاة ماه رمضان از روى ايمان و رضاى خدا مىآمرزد خداى تعالى جميع آنچه گذشته است از ذنب او . پس فوت شد رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و امر به اين منوال بود بعد از آن هم امر به اين طريق بود در خلافت ابو بكر و اول خلافت عمر . و از ابو ذر رحمه اللّه كه گفت : صمنا مع رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله فلم يقم بنا شيئا من الشهر حتى بقى سبع « 2 » فقام بنا حتى ذهب شطر من الليل .

--> ( 1 ) . صحيح مسلم 2 / 177 ، سنن ترمذى 2 / 151 ح 805 . ( 2 ) . مراد از حتى بقى سبع ، شب بيست و يكم است به قرينهء فلما كانت الرابعة ، و اگر آن ماه از سى يكى كم باشد اشكالى ندارد و الّا مراد از بقاء هفت بقاء يقينى خواهد بود چه در شب بيست و سوم بقاء هفت يقين است و احتياج به اين توجيه وقتى دارد كه مراد از سبع ايام باشد ، اما هرگاه مراد ليالى باشد در شب بيست و سوم به غير آن شب كه متبادر از بقاء غير آن است بنا بر تماميت ماه هفت است و اين احتمال ظاهرتر است ( منه ) .